THIÊN KIẾN "BÁN THÁO" VÀ CÁI CHẾT ĐƯỢC BÁO TRƯỚC CỦA NHÀ ĐẦU TƯ CẦM CHẢO

 THIÊN KIẾN "BÁN THÁO" VÀ CÁI CHẾT ĐƯỢC BÁO TRƯỚC CỦA NHÀ ĐẦU TƯ CẦM CHẢO

Nhà đầu tư huyền thoại Charlie Munger từng vạch trần một sự thật phũ phàng: Con người thà sai lầm cùng đám đông, còn hơn phải chịu đựng sự cô độc của một cái đầu lạnh.

Để minh họa cho hội chứng "tìm thuốc an thần trong cơn hoảng loạn", ông kể về một trò hề kinh điển của các tỷ phú dầu mỏ. Khi đối mặt với áp lực phải giải ngân núi tiền mặt khổng lồ mà không biết đầu tư vào đâu, các giám đốc tập đoàn lâm vào trạng thái bối rối, bất an cực độ. Thế rồi, chỉ cần một công ty dại dột vung tiền mua một mỏ khoáng sản hay một nhà máy phân bón, lập tức các đối thủ khác cũng điên cuồng lao vào mua theo. Kết cục là những cú sụp đổ hàng tỷ USD. Họ có ngu ngốc không? Không, họ rất giàu và thông minh. Nhưng họ chấp nhận thua lỗ để đổi lấy một thứ: sự nhẹ nhõm nhất thời khi được bắt chước đối thủ, xua tan đi nỗi hoài nghi đang gặm nhấm tâm trí.

Bản chất của TTCK Việt Nam hiện tại cũng không khác một milimet nào.

Hãy thành thật với nhau: Có bao nhiêu lần anh chị nắm giữ cổ phiếu của một doanh nghiệp cực tốt, nhưng vừa mở mắt ra, bảng điện tử đã đỏ lấp lánh, giá lao dốc không phanh mà chẳng có một tin tức nào chính thống? Tiền bốc hơi theo từng nhịp đập của tim, bộ não anh chị căng ra như dây đàn.

Ngay khoảnh khắc sự bất định lên đỉnh điểm, thay vì dừng lại 3 phút để kiểm tra lại vĩ mô, anh chị lại lao lên các hội nhóm, diễn đàn. Ở đó, hàng vạn người đang gào thét, dẫm đạp lên nhau để tháo chạy. Và thế là, anh chị tìm thấy "cứu cánh". Anh chị vội vã nhấn nút BÁN SẠCH bằng mọi giá, chấp nhận cắt ngay vùng đáy.

Khoảnh khắc lệnh Khớp thành công, anh chị thở phào nhẹ nhõm. Một liều thuốc an thần vội vã bơm thẳng vào não: "May quá, thoát rồi, không phải lo nữa!". Để rồi chiều hôm đó, thị trường quay đầu tăng trần, bảng điện xanh tím trở lại vì hóa ra phiên sáng chỉ là một cú "lag mạng" hoặc một dòng tiền lớn cố tình ép kho lỏng lẻo.

Tài sản của anh chị mất đi không phải vì anh chị kém cỏi, mà vì anh chị đã mượn hành vi bán tháo của đám đông để giải tỏa sự hoài nghi của chính mình. Anh chị bán cổ phiếu không phải vì doanh nghiệp xấu đi, mà vì anh chị không chịu nổi cảm giác "không chắc chắn".

Lời cảnh tỉnh từ Charlie Munger: Đám đông trên thị trường tài chính là một thực thể vô tri và không có trách nhiệm bảo vệ túi tiền của anh chị. Khi bảng điện đỏ rực, việc hòa mình vào dòng người tháo chạy chỉ mang lại một cảm giác an toàn giả tạo, nhưng hậu quả lại là sự mất mát tài sản thật sự.

Muốn kiếm được tiền trên thị trường này, việc đầu tiên là phải cai loại "thuốc an thần độc hại" mang tên Đám Đông. Khi ai cũng đang cắm đầu chạy, người sống sót cuối cùng luôn là người dám đứng lại, nhìn vào dữ kiện, chứ không nhìn vào nỗi sợ của kẻ bên cạnh.